Seachtain cover art

Seachtain

Seachtain

By: Irish Independent
Listen for free

About this listen

Scéalta, Eolas, Tuairimí; An Indo as Gaeilge.

2026 Irish Independent
Politics & Government
Episodes
  • War, ISIS, Taliban: An Gaeilgeoir a théann isteach sa choimhlint
    Apr 23 2026
    Ar shamhlaigh tú riamh cad é mar a bheadh sé a bheith i do shuí ag bord os comhair an Talaban? Nó idirbheartaíocht a dhéanamh le rialtas nua tar éis chogadh fíochmhar? Cad é a dhéanfá dá mbeadh ort dul go ceantar buailte ag tubaiste mhillteanach, agus tosú arís leis an atógáil? Sin iad roinnt de na dúshláin a bhíonn os comhair Angus Lambkin go rialta agus é ag obair leis na Náisiúin Aontaithe. Is saineolaí tubaiste é Angus a bhíonn ag taistil ar fud an domhain chuig tíortha atá i mbaol is faoi bhagairt. Ar Seachtain labhraíonn Ciarán Dunbar leis an bhFeirsteach Angus Lambkin, faoin ról ar leith atá aige mar shaineolaí tubaiste leis na Náisiúin Aontaithe. Foclóir: Oifig co-ordú: Cordination office Daonchairdeas: Philanthropy Stráitéis comhroinnte: Shared strategy Comhoibriú: Work together Ionadaíocht: Represent Ní airíonn muid: We don’t feel Caighdeán beatha: Quality of life Na diúracáin: The missiles Éiginnteacht: Uncertainty Coimeádach: Conservative Acmhainní: Resources Cráifeach: Religious Taidhleoireacht: Diplomacy Antoisceach: Extremist Crith talún: Earthquake Coimhlint: Conflict Ag obair go dlúth: Working closely Leochaileach: Vulnerable Ag dul in olcas: Getting worse Scoil idirchreidmheach : Interdenominational school Fostaithe: Employed Cinneadh: Decision Teip: Failure Is ball den trust project é Seachtain agus ba mhian linn go mbeidh muinín agaibhse ionainn. Is féidir ár mbeartas eitice a léamh ag independent.ie/ourjournalism

    See omnystudio.com/listener for privacy information.

    Show More Show Less
    27 mins
  • Agóidí agus achrann: Seachtain chorraitheach sa pholaitíocht
    Apr 15 2026

    Ba é seachtain thar a bheith neamhghnách í i gcúrsaí polaitíochta, gan dabht.

    ­

    Le praghsanna breosla ag ardú go géar, shocraítear léirsithe ar fud na tíre an tseachtain seo caite.

    ­

    Chuaigh na mílte i mbun agoide agus dúnadh bóithre, cuireadh bacainn ar scaglanna ola na tíre agus is ar éigean a bhí an tír ar tí stoptha ar fad.

    ­

    Faoi dheireadh, aontaíodh pacáiste ar luach breis agus €700 milliún le dul i ngleic le hardú na bhpraghasanna breosla.

    ­

    Mar sin féin, cáineadh an rialtas go géar faoin chaoi gur láimhséil siad an ghéarchéim agus cuireadh rún muiníne sa Rialtais faoi bhráid na Dála dá bharr.

    ­

    Baineadh siar as daoine freisin nuair a d’éirigh Michael Healy-Rae as a phost mar Aire Stáit go tobann, mar léiriú ar a mhíshástacht leis an Rialtas.

    ­

    Ach tá go leor ceisteanna fós le freagairt.

    ­

    An bhfuil sé d’acmhainn ag an tír €700 milliún a chur ar fáil don earnáil seo?

    ­

    Agus leis an Rialtas ag feidhmiú ar thromlach an-chaol, cén tionchar a bheas ag imeacht na Healy Rae’s ón chomhrialtas?

    ­

    Ar Seachtain, labhraíonn an comhfhreagraí polaitíochta, John Downing le Tessa Fleming.

    ­

    FOCLÓIR:

    ­

    Breosla: Fuel

    ­

    Rún: Motion

    ­

    Aighneas: Disagreement

    ­

    Agóideoirí: Protestors

    ­

    Mustar: Pomp

    ­

    Tromchúiseach: Consequential

    ­

    Meath: Decline

    ­

    Clis eacnamúil: Economic crash or breakdown

    ­

    Faoiseamh cánach: Tax relief

    ­

    Fuinneamh: Energy

    ­

    Ag géilleadh: Conceding to

    ­

    Ag teacht salach ar a chéile: At odds with each other

    ­

    Bruscar: Litter/rubbish

    ­

    Iniúchadh: Inspection or examination

    ­

    Ag fulaingt: Suffering

    ­

    Claonta: Biased

    ­

    Féinfhostaithe: Self-employed

    ­

    Cáineadh: Criticism

    ­

    ­

    ­

    ­

    See omnystudio.com/listener for privacy information.

    Show More Show Less
    22 mins
  • Dúnmharú Denis Donaldson: 20 bliain gan freagraí ach cor úr sa chás
    Apr 9 2026

    Dúnmharaíodh Denis Donaldson, iarbhall den IRA, 20 bliain ó shin i 2006.



    Duine sinsearach a bhí ann i Sinn Féin ag tráth a raibh an páirtí ag dul ó neart go neart mar fhórsa polaitiúil sa Tuaisceart.



    Creidtear gur cara dílis de chuid Gerry Adams agus Martin McGuinness a bhí ann agus i ndiaidh Chomhaontú Aoine an Chéasta tugadh post riaracháin dó i gCnoc an Anfa.



    Ach, sa bhliain 2005, tháinig sé chun solais go raibh Denis Donaldson ag feidhmiú mar spiaire ar son M15 le blianta fada.



    Theith sé go ceantar iargúlta i nDún na nGall, áit ar chuir sé faoi i dteach beag gan uisce reatha ná leictreachas.


    Is ann a thángthas ar a chorp roinnt míonna ina dhiaidh sin, agus é scaoilte faoi dhó.


    Tá go leor ceisteanna fós gan freagraí i dtaca le bás Dennis Donaldson, ceisteanna a ghoilleann ar a chlann go dtí an lá inniu.


    Agus le fear Gaeltachta cúisithe le déanaí i leith an dúnmharú - an bhfaighimid amach cé a thug an t-ordú chun é a mharú?


    Ar Seachtain, labhraíonn an t-iriseoir Áine Ní Bhreisleáin faoin scéala is déanaí sa chás.


    Foclóir:


    Spiaire: Spy


    Uisce reatha: Running water


    Pleascáin: Explosives


    Ball: Member


    Riarachán: Administration


    Ruathar: Raid


    Ag spré: Spreading


    Ag feidhmiú: Operating


    Nocht: Reveal


    Iarghúlta: Remote


    Ar an toirt: On the spot


    Freagracht: Responsibility


    Tras-teorainn: Cross border


    Corruair: Occasionally


    Ag goilliúint orthu: Weighing heavily on them


    Ceart agus cóir: Right and justice


    Brathadóir: Informer


    Ag dul i méadaíocht: Growing up


    Eiseachadadh: Extradited

    See omnystudio.com/listener for privacy information.

    Show More Show Less
    25 mins
No reviews yet